آيا قيام امام مهدي (عج) همراه با خونريزي و کشتار است؟

برخي در مورد قتل و کشتار در دوران ظهور افراط مي­کنند و از امام مهدي(عج) و يارانش چهره­اي خشن ارائه مي­دهند؛ آنان به رواياتي استدلال مي­کنند که در آنها به کشته شدن بيشترمردم واينکه از کشته­ها، پُشته ساخته مي­شود و جوي خون جاري مي گردد، اشاره شده است.

برخي ديگر، تفريط مي کنند و مي­گويند: حتي به مقدار خون در ظرف حجامت خون­ريزي نمي­شود!

بررسي اخبار و روايات

اخباري که در آن­ها کشتار در حجم وسيعي مطرح شده­اند، بر دوقسم است:

الف) يک سري از آنها، مربوط به قبل از ظهور است و هيچ ربطي به دوران ظهور ندارند. اين روايات عموماً ضعيف هستند و اگر هم اين گونه نباشند، هيچ گونه ارتباطي با بحث ما، يعني قتل ها در دوران حکومت امام مهدي(عج) ندارند.

ب) دستة ديگر مربوط به هنگام ظهور و حکومت امام مهدي(عج) مي­باشند که خود دو گونه­اند:

1. رواياتي که از طريق اهل سنت است و بيشتر آنها، مشکل سندي دارد، و برخي ديگر، به پيامبر اکرم(ص) منتهي نمي شوند بلکه از افرادي مانند «کعب الاحبار» که در زمان آن حضرت مسلمان نشده بود، نقل شده است.

2. احاديثي که از طريق اهل بيت (ع) نقل شده است و در ادامه مقاله به آنها مي پردازيم.

انديشه تفريطي در کشتار به هنگام ظهور

گروهي معتقدند: امام مهدي(عج)، از طريق ولايت و تصّرف تکويني، همه مردم را مطيع مي کند و کارها را با اعجاز و از راههاي غير عادي انجام مي­دهد، بنابراين کشتار، خيلي اندک خواهد بود!

براي دريافت پاسخ به حديثي از امام باقر(ع) متمسّک مي­شويم:

بشير گويد: به امام باقر(ع) گفتم: «عده­اي مي­گويند، هنگامي که آن امر روي دهد، همه کارها براي او درست و استوار مي­گردد و به اندازه يک ظرف حجامت هم خون نمي­ريزد»!

فرمود: «هرگز چنين نيست! سوگند به آن که جانم در دست اوست؛ کار به آنجايي انجامد که ما و شما عرق و خون بسته شده را پاک خواهيم کرد(کنايه از سختي ها و دشواري هاي جنگ است که موجب پديد آمدن عرق و ايجاد زخمهاي خونين مي شود)».

تمامي کارها در زمان قيام امام مهدي(عج) به خودي خود و با اعجاز صورت نمي­پذيرد، هر چند در ولايت تکويني حضرت و ساير امامان(ع) هيچ گونه ترديدي نيست.

مطابق روايات متعدد نمي­توانيم ادعا کنيم که در هنگام ظهور هيچ قتلي رخ نمي دهد؛ زيرا در آن دوران بحث از اجراي حدود الهي و اقامه عدل جهاني است و مسلما اين امر عظيم ، بدون برطرف کردن موانع ميسّر نمي­شود.

از طرفي، تاريخ گواهي مي­دهد که پيامبر اکرم(ص) و معصومان(ع) سعي داشته­اند، امور را به طور عادي و در مسير طبيعي انجام دهند.

به هر حال، لزومي ندارد که ادعا کنيم امام مهدي(عج) تمام کارهايش را از طريق اعجاز انجام مي­دهد و هيچ خوني ريخته نخواهد شد.

انديشه افراطي در کشتار به هنگام ظهور

در احاديثي که از طريق اهل سنت رسيده ­است، خونريزي­هاي زياد و وحشتناک ذکر شده است. اينک، به نقد و بررسي يکي از آنها مي پردازيم؛

يوسف بن يحيي شافعي در کتاب «عقدالدرر» روايتي را از اميرمؤمنان(ع) درباره حوادث روم نقل مي­کند و مي­گويد: «پس مسلمانان، سه تکبير مي­گويند و مانند ريگ و شن هاي رواني که از بلندي­ها فرو مي­ريزند، داخل (روم) مي­شوند و در آنجا پانصدهزار جنگجو را مي کشند و غنائم و اموال را به طور مساوي تقسيم مي­کنند، و به هر يک از آنان صدهزار دينار و صد کنيز و يا غلام مي­رسد.»

اين روايت مشکل سندي دارد و از نظر محتوا قابل اعتماد نيست، پيداست که جاعلان اين گونه احاديث در خدمت حکومت­هاي ظالم بوده­اند و به جهت توجيه پاره­اي از جنگ­هاي پس از پيامبر اکرم(ص) اين چنين احاديث مجعولي را وارد کتابهاي روايي کرده­اند.

خلاصه اين که يک دسته از روايات در مورد خون­ريزيها، مربوط به دوران قبل از ظهور است و دسته ديگر از مجعولات و اسرائيليات است که با هدف و انگيزه­هاي مختلف مانند خدشه­دار کردن چهره نهضت جهاني و حکومت حضرت مهدي(عج) و يا توجيه کشتارها در فتوحات سابق و… وارد کتابهاي روايي شده است.

برنامه امام (عج) براي قيام

يقيناً، پيش از ظهور و مقارن آن ، ستمگران خونريزي بر دنيا حاکم­اند که از هيچ جنايتي فرو نمي گذارند. حال امامي که قيام مي­کند در برابر اين همه کج روي ها و بيدادگريها، چگونه بايد برخورد کند تا جهان را پر از عدل و داد سازد؟

بي­ترديد معانداني که دستشان به خون بشريت آلوده است و يا مقامشان به خطر افتاده ، در مقابل حرکت اصلاح گرانه امام(عج) ايستادگي مي­کنند.

بنابراين، امامي که قيام مي­کند و مأموريت تشکيل حکومت جهاني اسلام را دارد، بايد برنامه داشته باشد. در اين جا مروري به اين برنامه ها خواهيم داشت:

الف) تربيت سپاهيان و تدارک مقدمات نبرد

امام مهدي(عج) براي به ثمر رساندن انقلاب جهاني، ناگزير از جنگ خواهد بود و در مقابلش، دشمنان تا دندان مسلح با در دست داشتن امکانات گستردة اقتصادي ، نظامي و سياسي، پرچم مخالفت برمي­دارند و مانع اصلاح گري امام مهدي(عج) مي شوند. لذا قبل از قيام، جنگاوران دريادل و کارآمدي، تربيت مي شوند و تعداد آنان در برخي 10هزار نفر و در تعدادي 100 هزار نفر و.. ذکر شده است.

ب) تجهيزات جنگي و وسيله دفاعي

تجهيزات آنان طبق روايتي از امام صادق(ع)، از آهن – اما نه آهن شناخته شده – است که اگر يکي از آنان، با آن بر کوهي ضربه زند، آن را دو نيم مي کند.

ج) قاطعيت امام در رويارويي با دشمنان

امام مهدي(عج) به اقامه حدود الهي مي­پردازد و در برخورد با دشمنان از يک نوع مجازات استفاده نمي­کند بلکه نسبت به جرم اشخاص، مجازات متناسب را اجرا مي­کند.

ائمه اطهار(ع) مايه رحمت­اند و مقتضي رحمت آنان برداشتن موانع از سر راه است.

با توجه به شرايط ويژه ظهور، قاطعيت امام(عج) با دشمنان و ايجاد رعب و وحشت در ميان آنان، هر مخالف ستمکاري را به تسليم وا مي­دارد.

بنابراين، اکثريت مردمِ مظلوم و ستمديده از کساني خواهند بود که امام مهدي(عج) آنان را مورد لطف قرار مي­دهد و تنها گروهي اندک مقاومت نشان مي­دهند و اين جاست که چاره اي جز شمشير نيست.

چکيده سخن

پس از بررسي روايات، چنين بدست مي­آيد که درباره حجم و عدد قتل و کشتار، افراط و تفريط شده و واقع، چيزي ديگر است. سياست امام مهدي(عج)، سياست پيامبر اکرم(ص) است. گاهي مقتضاي عدالت و گستردن عدالت برجامعه اين است که دشمنان لجوج- که هرگز با حکومت حضرت مهدي(عج) کنار نمي­آيند و البته عدد آنان هم زياد نيست- کشته شوند ولي متأسفانه مبالغه بسياري در اين زمينه شده است.

——————

پي نوشت:

1. غيبت نعماني، ص 283.

2. عقدالدرر، ص 189.

3. بصائر الدرجات، ص141.